Skip to content ka sehloohong
Pale ea Katleho

Phekolo e Ikamahantseng ea Boitšoaro bakeng sa Boitšoaro bo Fokotseng/Pheta-pheta (RRBs)

By September 19, 2022No Comments

Lelapa lefe kapa lefe le tšehetsang ngoana ea nang le lefu la autism spectrum disorder (ASD) ho ka etsahala hore ebe le tloaelane le boitšoaro bo thibetsoeng / bo iphetang (RRBs). Ho khathatsa kapa ho sitisa motho ea sebetsanang le li-RRB ho ka baka matšoenyeho a maholo le boitšoaro bo thata. Li-RRB li ka senya ts'ebetso haholo 'me phekolo e fetotsoeng ea ho pepeseha e ka ba mokhoa o sebetsang oa phekolo.

Anna O, ea lilemo li 7, ea sa bueng ka mantsoe, ea nang le lefu la autism spectrum disorder, o ile a isoa lenaneong la Family Behavior Support and Advocacy le Parent Network. Nakong ea kamohelo, batsoali ba Anna ba ile ba tlaleha mekhoa e mengata e thata ho kenyeletsa le RRB. Ho Anna, ho ne ho tsepamisitse maikutlo holima lintho ka mokhoa o itseng. Anna o ne a tsepamisitse maikutlo mabapi le hore na lintho li ne li hlophisitsoe joang hoo mang kapa mang ea lekang ho sebelisana le Anna har'a moetlo oo a neng a ka kopana le mekhoa e mengata e phephetsang e kenyeletsang ho tleroha, ho ba mabifi, ho intša kotsi, ho lla le matšoenyeho a maholo. Ho tloha ha ke qala ho kopana le Anna ho ne ho hlakile hore Anna ke "mookameli". Boiteko leha e le bofe ba ho kenella ha Anna a ne a lebeletsoe ke RRBs bo ne bo bolela hore Anna o ne a tla ikotla ka litebele kapa ba bang, a lome matsoho kapa matsoho a bona, a hoeletse le ho lla. Ke hobane’ng ha motsoali a ke ke a ‘inehela’ ha phello e ka ’na ea beha ngoana oa bona (kapa ba bang) kotsing? Ho Anna, li-RRB lia khatholla 'me litšitiso ho li-RRB li sithabetsa maikutlo. Ke Anna feela ea tsebang hore na ba batla hore lintho li tsamaee joang, 'me kelellong ea Anna, ke bona feela ba ka phethang mosebetsi oo. Sena se ne se bolela hore Anna o bile le mathata a bohlokoa ka ho arolelana, ho fapanyetsana, le ho bapala papali e 'ngoe.  

Ho tloha qalong, ho ne ho le bohlokoa hore Anna a tsebe hore ba ntse ba "laola". Anna o ile a tlameha ho etsa qeto ea hore na ba ka mamella ho kopanela le ho kenya letsoho hakae. Ena e ne e le mohato oa bohlokoa ho theheng tšepo le likamano. Libeke tse seng kae tse qalang tsa phekolo li ne li lebisitsoe ho thuseng Anna hore a mamelle boteng ba ka ka tlung le ha a kopanela li-RRB. Ha boteng ba ka bo ntse bo mamelloa ka ho eketsehileng, ke ile ka khona ho bona li-RRB tsa Anna ke le haufi-ufi ’me qetellong ka lula haufi le Anna. Mokhoa ona o fetotsoeng oa phekolo ea ho pepeseha o ne o sebelisoa e le mokhoa oa ho kenella boitšoarong ho sebetsana le li-RRB tsa Anna - 'me ho ne ho bonahala ho sebetsa! Pele khoeli e fela, Anna ha aa ka a mamella ho ba haufi le ka feela empa o ile a ho batla. Anna o ne a khetha lintho tseo a tla li beha moleng ebe o lula pel’a ka. Mohato o latelang e ne e le ho hlahisa seipone. Ke ile ka tla le lintho tse tšoanang le tsa Anna ha hae nakong ea phekolo. 'Na le Anna re ne re lula re bapile 'me e mong le e mong a sebetsana le lintho tsa hae. Ke ne ke tla etsa seipone (kapa ke kopitsa) li-RRB tsa Anna. Ka nako e ka tlase ho libeke tse peli Anna o ne a "lokisa" liphoso tsa ka tsa seipone. Joale e ne e le nako ea ho hlahisa papali e tšoanang. Nakong ea papali e tšoanang, ke ne ke sebelisa lintho tse tšoanang kapa tse tšoanang ha ke ntse ke bapala ka mokhoa oo ke o ratang (ho fapana le khetho ea Anna). Mohato ona o ile oa kopana le bothata ha Anna a ntse a thatafalloa ke ho amohela hore ke tla sebetsana le lintho ka tsela e fapaneng le eo Anna a neng a ka e rata. Kahoo, re ile ra khutlela morao 'me ra hlahisa 'half-step'. Re ile ra khutlela ho seipone, 'me ra hlahisa liphetoho tse nyenyane tse neng li tla etsoa ka nako e le' ngoe ('mala, boholo, sebaka pakeng tsa lintho, joalo-joalo). Sena se ile sa thusa Anna hore butle-butle a amohele liphapang tse nyenyane tse amanang le li-RRB. 'Na le Anna re ile ra lula mohatong ona likhoeli tse' maloa pele re qala papali e tšoanang. Boiteko ba bobeli ba papali e tšoanang bo ile ba kopana le matšoenyeho a fokolang le mamello e eketsehileng. Ho ile ha feta likhoeli tse ling tse seng kae, ’na le Anna re ntse re bapala haufi le ba bang nakong ea phekolo ho fihlela ka letsatsi le leng ha Anna a mpha e ’ngoe ea lintho tsa hae hore ke e behe moleng. Ena e ne e le sesupo sa hore Anna o ne a itokiselitse boemo bo latelang ba ho pepeseha - papali e lumellanang. Butle-butle, ke ile ka hlahisa khopolo ea ho bapala ka ho fapanyetsana. Nakong ea papali ea ho fapanyetsana, ho na le tšebelisano le ho kopanela pakeng tsa batho ba babeli kapa ho feta ba nang le lintho tse tšoanang. Taba ea pele, Anna o ile a tlameha ho ithuta ho mamella ho arolelana le nna sete e le 'ngoe ea lintho/lintho nakong ea li-RRB. Ke ile ka kenya lintho tsa ka ka tsela e hlophisehileng linthong tsa Anna e le hore qetellong ho be le sete e le 'ngoe feela e lokelang ho kolokisoa. Ka mor’a moo, ke ne ke lumella Anna hore a mpolelle ha e le nako ea ka ’me Anna a khetha ntho eo ke neng ke lumeletsoe ho e eketsa moleng. Ka mor’a moo, Anna o ne a etsa qeto ha e le nako ea ka, ebe ’na ke ne ke khetha ntho eo. Ka mor'a mohato ona ke ile ka hlahisa sebali sa nako 'me ke ne ke tla chenchana motsotso o mong le o mong. Beke le beke, nako e pakeng tsa ho chenchana e fokotsehile ka metsotsoana e 5 ho fihlela o khona ho chenchana ka ho beha ntho e 'ngoe le e 'ngoe moleng.  

Nakong ena eohle, ke sebelitse le lelapa la Anna e le hore batsoali ba Anna le banab'abo ba tsebe ho sebelisana hantle le Anna ka ntle ho linako tsa kalafo ha ba ntse ba boloka boemo ba ho pepeseha. Ka mor'a selemo sa phekolo, Anna o ile a khona ho arolelana le ho chenchana le banab'eno le batsoali ba nang le tšusumetso e fokolang ea mantsoe le litšoantšo ho feta 90% ea nako nakong ea RRBs. Phetoho e ntle ea boitšoaro e ile ea bonoa litšebelisanong tsa Anna le liithuti-'moho le eena le bana ba boahelani. Anna o bile le ho fokotseha ho hoholo ha boitšoaro ba hae ba ho intša kotsi le matšoenyeho a amanang le RRB's. Anna o ile a hlaolela tsebo ea ho sebetsana le boemo / ho khutsisa, tsebo ea ho thabela botsoalle, a ntlafatsa bokhoni ba hae ba ho itaola, a ntlafatsa mamello ea hae ea ho tsieleha, 'me a eketsa ho tenyetseha ha hae kelellong. Batsoali ba Anna ba ile ba qala ho fumana lintlha tse khothatsang tse tsoang sekolong. Anna o ile a bapala papali e 'ngoe le moahelani! 

Linotlolo tse 3 tsa ho kenya ts'ebetsong kalafo e ikamahanyang le maemo ke ho: tlohella ngoana hore a behe lebelo, a pshatle li-RRB ka likotoana tse nyane haholo, 'me a eketse boemo ba ho pepeseha feela kamora hore boemo ba hajoale ba ho pepeseha bo mamellehe. Ka nako le mamello, li-RRB li ka phekoloa ka katleho.

E ngotsoe ke: Debbie Schutt, MS, Mohokahanyi oa Phano ea Boitšoaro